Dlaczego judo?

Judo? ..”To nie dla mojego dziecka…” – to typowa reakcja wielu rodziców, gdy słyszą o naszej dyscyplinie. Boją się, że dziecko będzie agresywne lub że w czasie treningu stanie mu się coś złego. Jest to pewien stereotyp, który wynika z nieznajomości tego sportu. A przecież w wielu krajach judo jest przedmiotem obowiązkowym w szkołach na lekcji WF i nie są to tylko kraje azjatyckie. Najlepszym przykładem jest tutaj Francja. Zauważmy, jak wiele sukcesów odnosi ten kraj w sporcie we wszystkich dyscyplinach. Jest to spowodowane fantastyczną pracą z dziećmi na lekcjach WF, a jednym z elementów jest właśnie judo.  Judo przyczynia się do harmonijnego rozwoju, udowadnia, że nie siła i ciężar ciała, a szybkość i zręczność są czynnikami decydującymi w działaniu. To sport olimpijski, w którym przepisy wykluczają techniki i akcje niebezpieczne dla zdrowia. Badania dotyczące urazów, które przeprowadzono na warszawskiej AWF wykazały, że w judo jest znacznie mniejsza ilość kontuzji niż w piłce nożnej.

Judo jest z jednej strony szlachetną sztuką walki, z drugiej zaś dyscypliną sportu o ponad 40 latach tradycji olimpijskich. To połączenie stanowi swoisty fenomen w ofercie dostępnych na rynku zajęć.

Wiele pozostałości z kultury japońskich samurajów do dziś na co dzień funkcjonuje w judo. Sama sala – dojo (czyli „miejsce doskonalenia się”) ma specyficzny, pozytywny klimat. Obowiązuje w niej kodeks oparty na zasadach takich jak: wzajemny szacunek, posłuszeństwo i lojalność wobec nauczyciela, godne zachowanie (higiena i kultura osobista, honor, skromność) i wzajemne wspieranie się na drodze do osiągnięcia celu. Celem tym oczywiście jest samodoskonalenie (rozumiane jako rozwój umiejętności, jak i kształtowanie charakteru). Kolejna sprawa to tradycyjne japońskie stroje judogi. Każda osoba, ćwicząca na macie (poza początkującymi) posiada pas, którego kolor symbolizuje posiadany stopień szkoleniowy kyu.

W judo jest 6 kyu, którym odpowiadają kolejno pasy: VI – biały, V – żółty, IV – pomarańczowy, III – zielony, II – niebieski i I – brązowy. Czarny pas (dan) to stopień mistrzowski. Tutaj skala ma 10 oczek. To, jakże proste, a zarazem genialne oznaczenie, wytwarza klarowną hierarchię. Najmniej wtajemniczeni mają pasy w jasnych kolorach, zaś ich bardziej zaawansowani koledzy – w ciemnych. Aby awansować na wyższy stopień, należy opanować przewidziany programem szkolenia materiał oraz odczekać odpowiedni okres od poprzedniego egzaminu. Poza tym brana jest pod uwagę także postawa podczas treningów i zawodów.

Judo, jako sztuka walki, zawiera w sobie elementy samoobrony. Jest to jeden z praktycznych aspektów. Oczywiście żaden trener nie szkoli młodych judoków pod kątem walk ulicznych, ale jest oczywiste, że w chwili zagrożenia trzeba sobie umieć jakoś poradzić. Zawsze lepszym rozwiązaniem będzie kontrolowane unieszkodliwienie napastnika, niż pozwolenie komuś na wyrządzenie drugiej osobie krzywdy. Wielu mistrzów sztuk walki powtarza zgodnie, że najlepszą obroną jest ucieczka. To także nie będzie problemem dla judoki, ponieważ bieganie jest, obok walki równie elementarną częścią treningu.
Ogromnym walorem judo jest duży nacisk na ćwiczenia ogólnorozwojowe i wszechstronność. Dlatego kształtuje się jednocześnie siłę, szybkość, wytrzymałość, gibkość i koordynację ruchową pod wieloma postaciami. Często wykorzystuje się do tego, obok specjalistycznych ćwiczeń, mniej lub bardziej skomplikowane gry ruchowe. Dla dynamicznie kształtującego się organizmu nie ma nic lepszego niż takie właśnie zajęcia! Ruch, poza wspieraniem naturalnego rozwoju dziecka, pełni także funkcję kompensacyjną, niwelując niekorzystny wpływ czynników zewnętrznych, takich jak ciężki plecak z książkami, spanie w nienaturalnej pozycji lub godziny spędzone w pozycji siedzącej (zarówno podczas nauki, jak i biernej rozrywki). Nawet jeśli po upływie kilku lat dziecko zrezygnuje z zajęć judo, to z pewnością pozytywny efekt tej pracy będzie mu procentować przez kolejne dziesiątki lat.

W  jakim wieku zacząć trenować
Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ponieważ każde dziecko jest inne. Pewnych wskazówek dostarczają tu takie dziedziny nauki jak: psychologia rozwojowa czy antropologia, ale patrząc na to zagadnienie od strony psychiki dziecka, rodzic musi sam ocenić, czy jego brzdąc jest już na tyle samodzielny, by móc samodzielnie funkcjonować w grupie rówieśniczej (oczywiście pod nadzorem opiekuna). Zwykle dziecko w wieku przedszkolnym jest już gotowe, aby stawić czoła takiej próbie. Poza samodzielnością, istotną rolę odgrywa tu rozwój społeczny dziecka. Jeśli jest to przykładowo jedynak, który z nikim, poza mamą, nie znajduje wspólnego języka, wtedy wysłanie go na zajęcia do grupy obcych ludzi może okazać się zupełnie nietrafionym pomysłem. Przeważnie dzieci są jednak bardziej otwarte na kontakty z otoczeniem, a uznanie autorytetu trenera nie stanowi dla nich problemu.

Rozwój fizyczny
W grupach początkujących zwykle nie stawia się przed młodymi adeptami zbyt wygórowanych oczekiwań. Dziecko, które radzi sobie z czynnościami takimi jak zakładanie butów, bieganie czy udział w prostej zabawie ruchowej, powinno się odnaleźć w grupie bez żadnego problemu. Niestety nie każde dziecko spełnia te kryteria. Powszechnie wiadomo, że w populacji bywają osobniki zdrowsze i sprawniejsze, a także chorowite i mniej sprawne. Wiele rodziców z niewiedzy (bo przecież nie ze złych intencji) popełnia ogromny błąd, ograniczając ich kontakt z kulturą fizyczną! Sadzają dziecko przed ekranem telewizora lub komputera i zostawiają je, żeby sobie tak kwitło. W ten sposób, zamiast pomagać swojemu dziecku, jeszcze dodatkowo je pogrążają. Każdy młody człowiek potrzebuje do prawidłowego rozwoju aktywności. Chodzi tu zarówno o ruch podczas zabawy, wysiłek intelektualny oraz aktywność twórczą. Współistnienie tych trzech czynników jest konieczne dla optymalnego rozwoju. Bazując na tym, co napisałem powyżej, można przyprowadzać na zajęcia z judo już dzieciaki w wieku 4-5 lat. Taki trening nie ma nic wspólnego z wyczynowym sportem, gdyż opiera się w głównej mierze na zabawach i ćwiczeniach ogólnorozwojowych.

Zajęcia judo dla małych dzieci (6-9 lat) zawierają wiele elementów rekreacyjnych. Są głównie nastawione na przygotowanie ogólnorozwojowe małego zawodnika przez zabawę.  Bazujemy na podstawowych ćwiczeniach z zakresu judo i akrobatyki, z elementami gimnastyki korekcyjnej, z dużą ilością gier i zabaw ruchowych.

Ważnym elementem w pierwszej fazie treningów jest nauka padania w ten sposób, aby nie zrobić sobie krzywdy. Poza tym, że przydaje się to później na treningu, to spełnia również ważną rolę w życiu codziennym. Sporadycznie zdarza się, aby wytrenowany judoka złamał sobie coś lub uszkodził w czasie codziennych zabaw z rówieśnikami w szkole, czy na podwórku w czasie zabawy. Judo to nie tylko upadki. To również świetne ćwiczenia dla wielu partii mięśniowych. Formy pełzania, czołgania, powodują wzmocnienie wszystkich mięśni szkieletowych, które są odpowiedzialne za prawidłową postawę.  Przykładem niech będą badania wśród dzieci z jednej ze szkół. Dzieci uczęszczające na treningi judo po roku miały zrobione ponowne badania komputerowe kręgosłupa. Okazało się, że dzieci, które przed rozpoczęciem treningów miały skrzywienia kręgosłupa, po roku treningów ich postawa była prawidłowa! Judo to po prostu dobra gimnastyka korekcyjna.

Wiele sportów powoduje zazwyczaj rozwój i rozrośnięcie tylko niektórych partii mięśni. W judo jest zupełnie inaczej. Elementy techniki wyćwiczone są na bazie dużej liczby powtórzeń, wyrabiania siły i szybkości, w które zaangażowane są wszystkie partie ciała. Judo bazuje na elementach gimnastyki i akrobatyki sportowej. To sport, w którym ogromne znaczenie ma, oprócz sprawności ruchowej, siła i wydolność. Podczas walki judo organizm korzysta z różnorodnych zasobów energii, w trakcie rozpadu których wykorzystywane są procesy tlenowe i beztlenowe. Racjonalne wykorzystanie wszystkich źródeł jest możliwe tylko dzięki złożonemu treningowi wydolnościowemu.  Być może dlatego w Japonii, czy Francji zajęcia judo wpisane są w godziny szkolnego wychowania fizycznego. Powodów może być zresztą kilka, bo judo to wyśmienity sport wyrabiający w młodych zawodnikach poczucie silnej woli, systematyczność i odporność na stres. Nie wszystkie dzieci posiadają takie cechy. Już podczas pierwszych ćwiczeń młodzi zawodnicy dostrzegają elementy współzawodnictwa, widzą, że obok siły liczy się spryt i mocna psychika. Ci, którzy po paru latach treningu wciąż pozostają na macie uodparniają się na stres, nie mają np. problemów ze zdawaniem egzaminów na uczelnie. Na pewno to efekt wiary we własne siły, ponieważ judo to wieloletni proces przełamywania swoich słabości. Młody zawodnik poznaje również faktyczne znaczenie słowa szacunek. W stosunku do swojego przeciwnika, trenera oraz przepisów, jakimi kieruje się judo.

Trzeba również złamać kolejny stereotyp dotyczący dziewczynek w judo. Często słyszy się, że mama nie chce, aby jej córka wyglądała jak chłopak i była potężnie zbudowana. To nie od tego, czy trenujemy judo czy nie, zależy nasz wygląd.

Motywacja
Rodzice często przyprowadzają na trening dziecko z zamiarem zrobienia z niego mistrza. Niejednokrotnie wytwarza się przy tym wielka presja oraz niezdrowa atmosfera. Takie podejście jest najczęściej przyczyną, przez którą młodzi ludzie zarzucają sport. Obawa przed sprawieniem mamie czy tacie zawodu często działa na dziecko bardzo negatywnie. Co za tym idzie, czysta i radosna rywalizacja sportowa, jaka powinna panować wśród dzieci, zostaje wyparta przez tzw. “wyścig szczurów”. Jest to bardzo niedobre zjawisko, ponieważ dzieci czerpią coraz mniej satysfakcji z treningu, stając się małymi maszynami do ćwiczenia. Dlatego rodzic powinien pamiętać o tym, aby nie zniechęcić swojego dziecka. Nie można z nikogo w wieku 7 lat zrobić mistrza świata. Za to można sprawić, że ta osoba przedwcześnie zrezygnuje ze sportu i na pewno tym mistrzem nigdy nie zostanie.

Dlatego w AZS trenerzy nie kładą nacisku na wynik sportowy. Trening ma być przyjemnością i dobrą zabawą. Na wyniki przyjdzie czas później i u każdego dziecka będzie to w innym momencie jego rozwoju.  Jeżeli taki moment nie przyjdzie, gdyż nie każdy rodzi się, by zostać mistrzem świata, to również nic się nie stanie. Nie przekreślaliśmy i nigdy nie będziemy przekreślać dzieci, które nie osiągają wyników sportowych. Najważniejszy jest rozwój dziecka, a nie to, czy punktuje na zawodach.

Na koniec jeszcze jedna ważna sprawa – judo to jeden z najtańszych sportów dostępnych dla dzieci, a jednocześnie możliwość zwiedzenia Polski i nawet najdalej położonych krajów świata, do których bez trenowania sportu nigdy byśmy nie pojechali.

Strona stworzona przez Rock SEO.